Een kapitaalverzekering is een verzekering waarbij de verzekeraar bij het in leven zijn van de verzekerde op een vooraf overeengekomen datum een verzekerd bedrag wordt uitkeert. De verzekerde dient dus in leven te zijn, er vind geen uitkering plaats als de verzekerde voor de einddatum is overleden. Met een extra verzekering kan ook een uitkering bij overlijden worden verzekerd.

De vorm waarop het kapitaal wordt opgebouwd kan een spaar- of beleggingsverzekering zijn.

• Bij een kapitaalverzekering in spaarvorm vergoedt de verzekeraar een vaste rente.
• Bij een kapitaalverzekering in beleggingsvorm worden de premies belegd (veelal in beleggingsfondsen) waarbij het soms mogelijk is een minimum garantierendement af te spreken.

Een kapitaalverzekering wordt vaak aangeschaft bij aankoop van een woning.

Fiscaliteit van een kapitaalverzekering (de belastingdienst):

De standaard regel: het opgebouwde kapitaal valt onder box 3; de premies zijn niet aftrekbaar van inkomensbelasting, de uitkering is dan ook niet IB-belast. Uitzondering is de kapitaalverzekering gekoppeld aan de eigen woning.

Kapitaalverzekering en eigen woning: Is de kapitaalverzekering gekoppeld aan de eigen woning (Kapitaalverzekering Eigen Woning) dan dient deze aangewend te worden als aflossing van de eigenwoningschuld (hypotheek). Onder voorwaarden is het tussentijds opgebouwde kapitaal en de uitkering onbelast (valt dus niet in box 3, maar in box 1).

De voorwaarden:

• kapitaal wordt aangewend ter aflossing van de eigenwoningschuld
• er wordt tenminste 15 jaar premie betaald
• de premies zitten in bandbreedte van 1:10 (de hoogste premie op jaarbasis is niet meer dan 10x de laagst betaalde premie op jaarbasis)
• looptijd van de kapitaalverzekering is maximaal 30 jaar
• de kapitaalverzekering keert eenmalig uit
• de kapitaalverzekering is door een daartoe erkende verzekeraar afgesloten

Als de voorwaarden wijzigen dan verhuist de kapitaalverzekering weer naar box 3 waarbij progressief belasting wordt geheven (IB) te boven een bepaalde vrijstelling over het rendement (de rente).